Kornea nakli (keratoplasti), halk arasında göz nakli olarak da bilinen; gözün en önündeki saydam tabakanın hastalık, travma veya enfeksiyon nedeniyle kalıcı olarak matlaşması veya şeklinin bozulması durumunda uygulanan cerrahi işlemdir. Hasarlı kornea dokusu alınır; Türkiye Kornea Bankası’ndan temin edilen sağlıklı bağışçı dokusu ile değiştirilir.
Amaç görme netliğini geri kazandırmak ve gözün yapısal bütünlüğünü korumaktır. Nakil kararı; detaylı göz muayenesi, kornea topografisi, OCT ve gerektiğinde endotelyal hücre sayımı sonrası uzman hekim tarafından verilir.
Hangi Durumlarda Kornea Nakli Gerekir?
- İleri keratokonus (cross-linking, halka veya sert lens yeterli olmayan vakalar)
- Kornea distrofileri (Fuchs endotelyal distrofisi, lattice ve maküler distrofi)
- Travma, yanık veya ciddi enfeksiyon sonrası kornea skarları
- Tekrarlayan veya dirençli kornea enfeksiyonları
- Başarısız önceki kornea nakli (re-keratoplasti)
- Endotelyal yetmezlik (korneanın iç tabakasının işlev kaybı)
Kornea Nakli Türleri
Tam kat kornea nakli (PKP): Kornea tabakalarının tamamı değiştirilir. Derin skar, ileri keratokonus ve geniş alanlı distrofilerde tercih edilebilir.
Ön kat kornea nakli (DALK): Yalnızca ön ve orta tabakalar değiştirilir; hastanın endotelyumu korunur. Uygun hastalarda doku reddi riski daha düşük olabilir.
Endotelyal kornea nakli (DSAEK / DMEK): Fuchs distrofisi ve endotelyal yetmezlikte yalnızca ince iç tabaka nakledilir. Daha küçük kesi, daha hızlı iyileşme ve daha az astigmat hedeflenir.
Ameliyat Süreci
- Ön değerlendirme — Görme keskinliği, göz içi basıncı, kornea topografisi, retina ve lens muayenesi yapılır.
- Bekleme listesi — Uygun bağışçı kornea dokusu Türkiye Kornea Bankası koordinasyonu ile temin edilir.
- Ameliyat — Genellikle lokal veya sedasyon anestezisi ile; süre vakaya göre 45–90 dakikadır.
- Taburculuk — Çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.
- Takip — İlk hafta, ilk ay ve sonrasında düzenli kontroller; damla tedavisi düzenli kullanılır.
Ameliyat Sonrası İyileşme
İlk günlerde hafif batma, sulanma ve ışığa hassasiyet normaldir. Görme netliği birkaç hafta ile birkaç ay içinde kademeli artar; tam stabilizasyon nakil türüne göre 6–12 ay sürebilir.
- Reçete edilen göz damlalarını saatine sadık kullanın
- Gözü ovuşturmaktan kaçının; hekimin önerdiği süre boyunca yüzme/dus basıncından uzak durun
- Kontrol randevularını aksatmayın
- Ani kızarıklık, ağrı veya görme düşüşünde gecikmeden başvurun
Keratokonus hastalarında nakil her zaman ilk seçenek değildir. Erken evrede cross-linking ve sert kontakt lens tedavileri önceliklidir; nakil yalnızca diğer yöntemlerle yeterli görme sağlanamayan ileri vakalarda planlanır.
Birinci Göz Hastanesi’nde Kornea Nakli
Birinci Göz Hastanesi’nde kornea hastalıkları ileri görüntüleme cihazları eşliğinde değerlendirilir. Keratokonus, distrofi, kornea skarı ve endotelyal yetmezlik vakalarında hasta önce koruyucu tedaviler açısından incelenir; nakil yalnızca gerçekten gerekli olduğunda planlanır.
Sık Sorulan Sorular
Çoğu vaka planlıdır. Ciddi enfeksiyon veya kornea perforasyonu gibi acil durumlarda gecikmeden müdahale gerekebilir.
Bağışçı dokular Türkiye Kornea Bankası’nda tarama ve testlerden geçirilir; uluslararası standartlara uygun şekilde saklanır.
Birçok hastada görme belirgin düzelir. Astigmat veya ince ayar için gözlük, sert lens veya ek müdahale gerekebilir.
Erken dönemde agresif damla tedavisi ile çoğu red kontrol altına alınır. Gerekirse tekrar nakil değerlendirilir.
Genellikle hayır. İki göz arasında aylar bırakılır; iyileşme takibi ve görme adaptasyonu kolaylaşır.
Hayır. Erken evrede cross-linking ve lens tedavileri önceliklidir. Nakil, ileri vakalarda ve diğer yöntemler yetersiz kaldığında düşünülür.
