Yeni doğan bir bebeğin dünyaya alışma sürecinde ebeveynleri en çok endişelendiren durumlardan biri gözlerdeki akıntılar ve kabuklanmalardır. Özellikle sabah uyanıldığında kirpiklerin birbirine yapışması bebeklerde göz çapaklanması sorununun en belirgin işaretidir.
Bebeklerde Göz Çapaklanması Neden Olur?
Bebeklerde göz çapaklanması genellikle gözyaşı kanallarının tam olarak açılmamış olmasından, doğum sırasında kanalın tıkanmasından veya dış etkenlere bağlı gelişen bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanır. Eğer bebeğin gözünde sadece sulanma ve hafif bir çapak varsa, bu durum genellikle mekanik bir tıkanıklığa işaret eder. Ancak çapaklanmaya göz akında kızarıklık, göz kapaklarında şişlik ve huzursuzluk eşlik ediyorsa, bakteriyel bir enfeksiyon (konjonktivit) söz konusu olabilir.
Bebeklerde Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığının Belirtileri
Bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı; gözde aşırı sulanma, kirpiklerde sık sık biriken sarımsı çapaklar ve burun köküne basıldığında iltihaplı sıvı gelmesi şeklinde kendini gösterir. Bebek ağlamadığı halde gözlerinde yaş birikmesi ve göz pınarlarında sürekli ıslaklık kanalın tıkalı olduğunun en net göstergesidir.
Evde Göz Bakımı ve Temizliği Nasıl Yapılmalı?
Göz çapaklanması yaşayan bebeklerde temizlik, kaynatılıp ılıtılmış temiz su ve steril bir gazlı bez yardımıyla göz pınarlarından dışa doğru nazikçe silinerek yapılmalıdır. Her bir göz için ayrı bir bez kullanmak, enfeksiyonun bir gözden diğerine taşınmasını önlemek adına kritik bir kuraldır.
- Ellerinizi sabunla en az 20 saniye yıkayın
- Temiz bir gazlı bezi ılık suyla ıslatın
- Bebeğin gözünü iç köşeden (burun kökünden) şakaklara doğru tek bir hamlede silin
- Kirpiklerde kurumuş çapaklar varsa ıslak bezi nazikçe üzerinde bekleterek yumuşamasını sağlayın; asla ovalayarak çıkarmaya çalışmayın
Gözyaşı Kanalı Masajı Nasıl Uygulanır?
Tıkanıklığa bağlı çapaklanmalarda en etkili çözüm, doktorun önereceği masaj tekniğidir. Serçe parmakla bebeğin göz pınarı ile burun kökü arasına hafifçe bastırıp aşağıya doğru sıvazlama hareketi yaparak kanaldaki tıkanıklığın basınçla açılması hedeflenir. Bu işlemin günde 3-4 kez, her seferinde 10 tekrar şeklinde yapılması önerilir. Düzenli ve doğru uygulanan masajın ilk 1 yaş içinde başarı oranı %90'ın üzerindedir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Eğer bebeğin gözündeki çapaklanmaya şiddetli kızarıklık, göz kapaklarında ödem, ışığa karşı aşırı hassasiyet veya ateş eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden bir göz hekimine başvurulmalıdır. Ayrıca 1 yaşına gelmesine rağmen düzenli masaja yanıt vermeyen ve sulanması devam eden göz çapaklanması durumlarında sondalama adı verilen basit bir cerrahi işlem gerekebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bebeğin gözüne anne sütü damlatmak faydalı mı?
Hayır. Anne sütü veya çay gibi steril olmayan sıvılarla silme girişimi şeker içeriği nedeniyle bakteri üremesini artırabilir. Sadece ılık, kaynatılmış su ve steril gazlı bez kullanılmalıdır.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı kendiliğinden geçer mi?
Evet, çoğu vakada ilk 1 yıl içinde masaj ile kendiliğinden düzelir. Masajın başarı oranı %90'ın üzerindedir. Düzelmezse sondalama işlemi uygulanabilir.
Ne zaman ameliyat gerekir?
1 yaşına gelmesine rağmen düzenli masaja yanıt vermeyen vakalarda sondalama (basit bir cerrahi işlem) önerilir.
