Keratokonus Nedir? Belirtileri ve Tedavisi | Birinci Göz Hastanesi

Keratokonus, gözün en ön saydam tabakası olan korneanın incelerek öne doğru sivrileşmesiyle ortaya çıkan ilerleyici bir göz hastalığıdır. Genellikle ergenlik döneminde başlar, bulanık görme ve sık değişen gözlük numaralarıyla kendini gösterir. Erken evrede Cross-Linking tedavisi ile ilerlemesi durdurulabilir; kesin tanı kornea topografisi ile konur.

Tıbbi Değerlendirme: Prof. Dr. Faik Oruçoğlu — Kornea, Oküler Yüzey ve Refraktif Cerrahi Bölümü

Gözlük numaranız kısa aralıklarla değişiyorsa, özellikle astigmat dereceniz her muayenede artıyorsa, bu her zaman basit bir kırma kusuru olmayabilir. Keratokonus, ilk evrelerinde miyop veya astigmatla kolayca karışan, ancak zamanında fark edilmezse görme kalitesini ciddi biçimde etkileyebilen bir kornea hastalığıdır.

İyi haber şu: bugün erken tanı konulan keratokonusun ilerlemesi çoğu hastada durdurulabiliyor. Bu sayfada keratokonusun ne olduğunu, hangi belirtilerle kendini gösterdiğini, kimlerin risk altında olduğunu ve evreye göre hangi tedavilerin uygulandığını açıklıyoruz.

Keratokonus Nedir?

Kornea, gözün en önünde yer alan, saat camına benzeyen saydam tabakadır. Sağlıklı bir kornea kubbe şeklindedir ve ışığı retinaya düzgün odaklar. Keratokonusta korneanın yapısındaki kollajen lifler zayıflar; kornea incelir ve göz içi basıncının etkisiyle öne doğru koni biçiminde sivrileşir. Halk arasında bu nedenle kornea sivrileşmesi olarak da bilinir.

Bu şekil bozukluğu, ışığın retinaya düzensiz düşmesine neden olur. Sonuç, düzeltilmesi giderek zorlaşan yüksek ve düzensiz astigmatizma ile artan miyopidir.

Keratokonus tipik olarak 10’lu yaşların sonunda veya 20’li yaşlarda başlar ve 30’lu–40’lı yaşlara kadar ilerleme eğilimi gösterebilir. Genellikle iki gözü de etkiler, ancak tutulum çoğu zaman asimetriktir; bir göz diğerinden önce ve daha hızlı bozulabilir.

Keratokonus Belirtileri Nelerdir?

Erken evrede belirtiler siliktir ve basit bir gözlük kusuru sanılabilir. Dikkat edilmesi gereken işaretler şunlardır:

• Sık değişen gözlük numaraları, özellikle sürekli artan astigmat
• Gözlükle bile tam netleşmeyen bulanık görme
• Işıkların etrafında halkalar, dağılmalar veya hareler görme
• Gece görüşünde belirgin azalma ve gece araç kullanmada zorluk
• Işığa karşı artan hassasiyet
• Çift veya gölgeli görme, özellikle tek gözle bakıldığında

Bu belirtilerin birkaçı bir aradaysa ve gözlük değişimine rağmen görme kalitesi düzelmiyorsa, standart göz muayenesinin ötesinde kornea topografisi çekilmesi gerekir.

Keratokonusun Nedenleri ve Risk Faktörleri

Keratokonusun kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir; genetik yatkınlık ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı kabul edilir. Öne çıkan risk faktörleri şunlardır:

Genetik Yatkınlık

Ailesinde keratokonus öyküsü olan kişilerde risk artar. Bu nedenle keratokonus tanısı alan hastaların birinci derece yakınlarının da topografi ile taranması önerilir.

Göz Ovalama

Gözleri sık ve sert biçimde ovalamak, kornea yapısını zayıflatan en önemli önlenebilir tetikleyicilerden biridir. Tanı almış hastalarda göz ovalama alışkanlığının bırakılması, tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır.

Alerjik Yapı

Kronik göz alerjisi olan kişiler, kaşıntı nedeniyle gözlerini daha sık ovaladıkları için risk grubundadır. Alerjinin kontrol altına alınması dolaylı olarak korneayı da korur.

Keratokonus Tanısı Nasıl Konur?

Rutin muayenede keratokonus şüphesi doğabilir, ancak kesin tanı kornea topografisi ile konur. Bu haritalama yöntemi, korneanın ön ve arka yüzeyinin eğim ve kalınlık haritasını çıkararak, gözle görülmeyen en erken evre sivrileşmeleri bile ortaya koyar.

Erken tanı burada kritik önem taşır. Kornea belirli bir incelme seviyesini geçtiğinde Cross-Linking veya kornea içi halka gibi bazı tedavi seçenekleri uygulanamaz hale gelebilir. Yani tanı ne kadar erken konursa, tedavi seçenekleri o kadar geniştir.

Birinci Göz Hastanesi’nde keratokonus şüphesi olan her hastada kornea topografisi ve gerekli görülen ileri kornea görüntüleme incelemeleri yapılır. Tedavi kararı bu haritalar üzerinden, hastalığın evresine ve ilerleme hızına göre verilir.

Keratokonus Tedavi Yöntemleri

Keratokonus tedavisinin iki temel hedefi vardır: hastalığın ilerlemesini durdurmak ve görme kalitesini iyileştirmek. Hangi yöntemin uygulanacağı; hastanın yaşı, kornea kalınlığı, hastalığın evresi ve ilerleme hızına göre belirlenir. Tek bir hasta için birden fazla yöntemin kombine edildiği durumlar da olabilir.

Gözlük ve Kontakt Lensler

Erken evrede görme, gözlük veya yumuşak torik lenslerle düzeltilebilir. Hastalık ilerledikçe düzensiz astigmat nedeniyle gözlük yetersiz kalır; bu aşamada sert gaz geçirgen lensler, hibrid lensler veya skleral lensler devreye girer. Lensler hastalığın ilerlemesini durdurmaz; yalnızca görmeyi düzeltir.

Cross-Linking Tedavisi

Cross-Linking, ilerleme gösteren keratokonusta standart yaklaşımlardan biridir. Korneaya riboflavin yani B2 vitamini damlatıldıktan sonra kontrollü UV-A ışığı uygulanır. Bu işlem kornea dokusundaki kollajen bağları güçlendirerek korneayı sertleştirmeyi hedefler.

Cross-Linking tedavisinin temel amacı görmeyi artırmaktan çok hastalığı olduğu noktada durdurmaktır. Özellikle genç hastalarda, ilerleme belgelendiğinde erken uygulanması önemlidir.

Kornea İçi Halka

Kornea içine yerleştirilen yarım ay şeklindeki ince segmentler, sivrileşen korneayı mekanik olarak düzleştirerek görme kalitesini artırmayı hedefler. Uygun kornea kalınlığına sahip, orta evre hastalarda değerlendirilir. Bazı hastalarda Cross-Linking ile kombine edilebilir.

Kornea Nakli

Korneanın ileri derecede inceldiği, saydamlığını yitirdiği veya diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı ileri evre hastalarda kornea nakli gündeme gelebilir. Günümüzde hastalığın yalnızca ön katmanlarını değiştiren katmanlı nakil teknikleri de uygulanabilmektedir. Nakil kararı, detaylı muayene ve görüntüleme sonrası hastayla birlikte verilir.

Keratokonus Tedavi Yöntemleri Karşılaştırma Tablosu

Keratokonus Kimlerde Görülür, Kimler Taranmalı?

• Ailesinde keratokonus olan gençler ve çocuklar
• Astigmat derecesi kısa aralıklarla artan hastalar
• Kronik göz alerjisi olan ve gözlerini sık ovalayan kişiler
• Lazerle göz ameliyatı planlanan hastalar

Refraktif cerrahi öncesi topografi taraması, gizli keratokonusun atlanmaması için önemli bir adımdır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Gözlük numaranız bir yıl içinde birden fazla kez değiştiyse, gözlükle netlik sağlayamıyorsanız veya gece görüşünüzde belirgin bozulma fark ediyorsanız kornea topografisi çekilmesini isteyin.

Keratokonusta kaybedilen zaman, kaybedilen tedavi seçeneği anlamına gelebilir. Erken evrede tek seanslık Cross-Linking ile durdurulabilen hastalık, geç kalındığında kornea nakli gerektirebilir.

Sık Sorulan Sorular

Keratokonus kendiliğinden düzelir mi?

Hayır. Keratokonus ilerleyici bir hastalıktır; kendiliğinden gerilemez. Ancak ilerleme hızı kişiden kişiye değişir ve genellikle 40’lı yaşlardan sonra yavaşlar. Erken evrede Cross-Linking ile ilerleme durdurulabilir.

Keratokonus körlük yapar mı?

Keratokonus tek başına tam körlüğe yol açmaz; ancak tedavi edilmediğinde ileri derecede görme kaybına neden olabilir. Zamanında tanı ve evreye uygun tedaviyle görme çoğu hastada korunabilir.

Keratokonus varsa lazerle göz ameliyatı olabilir miyim?

Standart LASIK, keratokonuslu gözlerde korneayı daha da zayıflatacağı için uygulanmaz. Bu nedenle her refraktif cerrahi adayında ameliyat öncesi kornea topografisi taraması yapılır. Uygun hastalarda farklı yöntemler değerlendirilebilir; karar detaylı muayene sonrası verilir.

Cross-Linking ağrılı bir işlem midir?

İşlem damla anestezisi altında yapılır; sırasında ağrı hissedilmez. İşlem sonrası ilk birkaç gün batma, sulanma ve ışık hassasiyeti görülebilir. Bu süreç koruyucu lens ve damlalarla yönetilir.

Keratokonus ameliyatı sonrası iyileşme ne kadar sürer?

Yönteme göre değişir. Cross-Linking sonrası yüzeysel iyileşme genellikle birkaç gün içinde tamamlanır; görsel toparlanma haftalar alabilir. Kornea naklinde iyileşme süreci daha uzundur ve düzenli kontrollerle takip edilir.

Hamilelik keratokonusu etkiler mi?

Hormonal değişimler nedeniyle hamilelik döneminde keratokonusun ilerleyebildiği bilinmektedir. Keratokonus tanılı hastaların hamilelik öncesi ve sonrasında topografi kontrolü yaptırması önerilir.

Çocuklarda keratokonus görülür mü?

Evet. Çocuk yaşta başlayan keratokonus genellikle daha hızlı ilerler. Ailesinde keratokonus olan çocukların düzenli topografi ile taranması erken müdahale şansı sağlar.

Birinci Göz Hastanesi’nde Keratokonus Tedavisi

Birinci Göz Hastanesi Kornea, Oküler Yüzey ve Refraktif Cerrahi Bölümü’nde keratokonus tanı ve tedavisi; kornea topografisi ve ileri görüntüleme sistemleri eşliğinde, hastalığın evresine göre kişiselleştirilmiş bir planla yürütülür.

Bölüm direktörü Prof. Dr. Faik Oruçoğlu’nun keratokonus üzerine ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çok sayıda bilimsel çalışması bulunmaktadır.

İstanbul Beylikdüzü’ndeki hastanemizde keratokonus muayenesi ve kornea topografisi için randevu alabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı yalnızca göz hekimi muayenesi sonrası verilebilir.

Bizi İnstagram'da da takip edebilirsiniz